Website van het Jaar

Acute lymfatische leukemie bij volwassenen

Hoewel de oorzaak en symptomen van acute lymfatische leukemie bij volwassenen overeenkomt met de oorzaak en symptomen van acute lymfatische leukemie bij kinderen is er een verschil in de behandeling en de overlevingskansen tussen volwassenen en kinderen.

Acute lymfatische leukemie is een vorm van bloedkanker. In een korte tijd (dagen tot weken) ontstaat er een snelle woekering van kwaadaardige leukemiecellen (blasten). Daardoor krijgen gezonde cellen minder ruimte om zich te ontwikkelen. Dit betekent ook dat in korte tijd het leven van jou of van een naaste op zijn kop staat. Dan is het fijn als je weet wat je kunt verwachten. Op deze pagina nemen we je mee in het proces, van uitleg tot diagnose. Wat kun je als volwassenen met acute lymfatische leukemie verwachten?

Symptomen van acute lymfatische leukemie

Door een woekering van leukemiecellen ontstaat er een situatie waar gezonde bloedcellen geen of minder kans krijgen zich te ontwikkelen. Dus naast een massa van abnormale witte bloedcellen ontstaat er een tekort aan gezonde bloedcellen. Dit veroorzaakt verschillende symptomen.

Anemie: tekort aan rode bloedcellen

Rode bloedcellen vervoeren zuurstof en kooldioxide in de bloedbaan door het lichaam en voorziet daarmee de organen van zuurstof. Organen krijgen bij een tekort aan rode bloedcellen (ook wel anemie of bloedarmoede) ook minder zuurstof aangeboden. Dit geeft klachten zoals kortademigheid, hartkloppingen, duizeligheid, het zien van zwarte vlekken en oorsuizen.

Bloed wordt rood door de kleurstof hemoglobine. Bloed met veel zuurstof is helderrood. Wanneer er een tekort aan rode bloedcellen bestaat ontstaat er bleekheid. Dit kun je vaststellen door bloedonderzoek en lichamelijk onderzoek.

Trombocytopenie: tekort aan bloedplaatjes

Een ander woord voor bloedplaatjes is trombocyten. Een tekort aan bloedplaatjes heet trombocytopenie. De functie van bloedplaatjes in het bloed, is het in gang zetten van de stolling. Bij een bloeding, inwendig of uitwendig, zorgen bloedplaatjes ervoor dat de bloeding gestopt wordt, zoals een korstje. Bij trombocytopenie ontstaan klachten, zoals een neusbloeding, bloedend tandvlees of blauwe plekken.

Leukopenie: tekort aan gezonde witte bloedcellen

Een ander woord voor witte bloedcellen is leukocyten. Bij een tekort aan (gezonde) witte bloedcellen, spreken we van een leukopenie. Witte bloedcellen zijn verantwoordelijk voor het opruimen van vreemde stoffen in het lichaam. Denk hierbij aan virussen of bacteriën. Als er te weinig witte bloedcellen zijn om deze lichaamsvreemde stoffen aan te pakken, geeft dit infecties een grotere kans om zich te ontwikkelen. Vaak uit zich dit in koorts en nachtzweten zonder duidelijke focus.

Gevorderde acute lymfatische leukemie

In een gevorderd stadium komen de leukemiecellen in de bloedbaan. Zo kunnen ook leukemiecellen door het bloed vervoerd worden naar de organen. Als de leukemiecellen zich hier ophopen, kan dit verschillende klachten met zich meebrengen zoals vergrote lymfeklieren, een vergrote lever of milt en botpijn. Een vergrote lever of milt kan je merken aan buikpijnklachten.

Diagnose van acute lymfatische leukemie

Met een snelle en goede diagnose, kan zo snel mogelijk begonnen worden met een behandeling op maat. De diagnose richt zich dus niet alleen op de vraag “waar komen de klachten vandaan?” maar ook op de vraag “welk type cel is verantwoordelijk voor de ontregeling van de witte bloedcellen?”. Om tot een diagnose te komen zijn verschillende onderzoeken noodzakelijk:

  • Anamnese. In eerste instantie zul je met klachten bij een (huis)arts komen. De huisarts brengt de klachten goed in kaart door vragen te stellen om een goede inschatting van de situatie te kunnen maken. Dit heet een anamnese.
  • Lichamelijk onderzoek. De arts kijkt vooral naar opgezette lymfeklieren, lever of milt. Ook kijkt hij naar uitingen van symptomen, zoals blauwe plekken, bloedingen en bleek zien.
  • Bloedonderzoek. Er wordt gekeken naar de samenstelling van het bloed, zoals het aantal bloedplaatjes, rode bloedcellen en witte bloedcellen.
  • Beenmergonderzoek. Voor dit onderzoek is het nodig om een beenmergpunctie te ondergaan. Bij een beenmergpunctie wordt er via een holle naald een klein beetje beenmerg uit het binnenste van de botten gezogen. Vaak gebeurt dit in het bekken. Dit gebeurt onder plaatselijke verdoving van de huid. Omdat het bot zelf niet verdoofd wordt, is deze ingreep niet pijnloos. Het beenmerg wordt onderzocht door middel van een microscopisch onderzoek in het laboratorium. Vaak wordt er ook materiaal voor flowcytometrisch onderzoek afgenomen. Dit onderzoek zegt meer over het type leukemie, zoals acute myeloïde leukemie of acute lymfatische leukemie. Via cytogenetisch onderzoek, of chromosomenonderzoek kunnen afwijkingen aan chromosomen worden gevonden. Die zegt iets meer over de prognose en welke behandeling past bij de leukemie.
  • Ruggenprik. Acute lymfatische leukemie kan zich naar de hersenvliezen verspreiden. Door het hersenvocht te onderzoeken, kan aanwezigheid op verspreiding onderzocht worden. Om het hersenvocht te kunnen onderzoeken wordt een klein beetje van dit vocht weggehaald door middel van een ruggenprik. Met een naald die tussen de wervels naar de ruimte tussen de hersenvliezen gebracht wordt, tapt de arts een klein beetje hoeveelheid vocht af.

De periode van onderzoeken is een spannende tijd. Het is begrijpelijk dat je veel vragen en zorgen hebt. De arts heeft deze uitslagen van deze onderzoeken nodig om goed antwoord te kunnen geven op deze vragen. De onzekerheid die dat met zich meebrengt is heel normaal, maar blijf er niet meer rondlopen. Praat over je zorgen, angst en stel vragen aan artsen. Zoek ook steun in je omgeving door bijvoorbeeld te praten met vrienden, familie of lotgenoten.

Bronnen:

Dit dossier is mede mogelijk gemaakt door Novartis Pharma B.V. NL2002797594

Pagina laatst aangepast opĀ 06-04-2020

Auteur: BSc. Alieke de Greeuw

Cookies

Gezondheidsplein

Cookies op gezondheidsplein.nl

Om gezondheidsplein.nl voor jou nog makkelijker en persoonlijker te maken, gebruikt Gezondheidsplein cookies (en daarmee vergelijkbare technieken). 

Met deze cookies kunnen wij en derde partijen informatie over jou verzamelen en jouw internetgedrag binnen, en mogelijk ook buiten, onze website volgen. Met deze informatie passen wij en derde partijen de website, onze communicatie en advertenties aan op jouw interesses en profiel. Daarnaast kan je door deze cookies informatie delen via social media.

Als je op "Accepteer" klikt, dan geef je Gezondheidsplein toestemming om cookies voor social media en gepersonaliseerde advertenties te plaatsen. Lees hier meer over in ons privacybeleid en cookiebeleid

Via "Cookie Instellingen" kan je zelf ook instellen welke cookies worden geplaatst. Je kan je keuze altijd wijzigen of intrekken op ons cookiebeleid.


Cookievoorkeuren

Je kunt hieronder toestemming geven voor het plaatsen van persoonlijke cookies. Met deze cookies houden wij en onze partners je gedrag op onze website bij met als doel je persoonlijke advertenties te tonen en onze website te optimaliseren.

Selecteer welke cookies je wil accepteren