Bij vrouwen uit de hongerwinter, de periode aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, werd op latere leeftijd ongeveer 50 procent vaker borstkanker vastgesteld. Dit blijkt uit een onderzoek van het Julius Centrum voor Gezondheidswetenschappen en Eerstelijns Geneeskunde van het Universitair Medisch Centrum Utrecht, gefinancieerd door KWF Kankerbestrijding. Het onderzoek werd gepubliceerd in The Journal of the National Cancer Institute.
Ongeveer 15.000 vrouwen, die tijdens de hongerwinter kind of jongvolwassen waren, vulden tussen 1983 en 1986 vragenlijsten in over hun ervaringen tijdens de hongerwinter. De onderzoekers volgden deze vrouwen tot januari 2000 en het blijkt dat in deze periode ongeveer 50% vaker borstkanker werd vastgesteld bij vrouwen die aangaven ernstig honger te hebben geleden. Er zijn aanwijzingen dat dit effect van honger sterker is naarmate vrouwen jonger waren tijdens de hongerwinter. Borstkanker werd tweemaal vaker vastgesteld bij vrouwen die ernstig honger hadden geleden vóór het tiende levensjaar, terwijl geen verband werd gevonden bij vrouwen die reeds jongvolwassen waren tijdens de hongerwinter. Deze resultaten geven aan dat een korte periode van ernstige ondervoeding, voornamelijk vóór de puberteit, langdurige effecten kan hebben.
In het licht van wat bekend is over de gezondheidseffecten van honger bij dieren zijn deze bevindingen onverwacht. De meeste onderzoeken bij dieren laten namelijk zien dat een energiearm dieet beschermt tegen borstkanker. Deze onderzoeken hebben echter bijna zonder uitzondering gekeken naar de effecten van een lange periode van honger en zijn daarom moeilijk te vergelijken met de situatie van de hongerwinter. Andere onderzoeken bij mensen zijn momenteel nog zeer schaars en laten geen eenduidige bevindingen zien.
Hoe de hongerwinter heeft kunnen leiden tot een verhoogd risico van borstkanker is gissen, maar mogelijk is de korte periode van ernstige honger tijdens de groei en ontwikkeling in combinatie met de naoorlogse overvloed aan voedsel de boosdoener. Deze combinatie zou de hormonale balans hebben kunnen verstoren en zo het ontstaan van borstkanker in de hand hebben kunnen spelen.
Meer informatie:
Borstkanker