Strijd tegen Q-koorts wordt nu aangebonden

Woensdagavond gaven de ministers van Volksgezondheid en Landbouw, Ab Klink en Gerda Verburg een persconferentie over hoe nu de Q-koorts aan te pakken. Want terwijl heel Nederland in de ban was en is van de Mexicaanse griep, sluimert de Q-koorts al ruim twee jaar en raakten ondertussen meer dan 2000 mensen besmet. Er zijn in Nederland dit jaar tot nu toe zes mensen met Q-koorts overleden. Zij leden echter allen ook aan een andere ziekte. De bacterie die de Q-koorts veroorzaakt, is afkomstig van geiten en schapen en komt vrij als de drachtige, zieke dieren een miskraam krijgen. Sinds kort werd de roep om maatregelen tegen de Q-koorts steeds sterker.

Ruiming
Nu heeft de overheid besloten om drachtige geiten en schapen te ruimen om grootschalige besmetting te voorkomen. Daarbij wordt een onderscheid gemaakt tussen besmette bedrijven waar dieren niet eerder zijn gevaccineerd en besmette bedrijven waar wel vaccins zijn gegeven. Bedrijven uit de eerste categorie zullen al hun drachtige dieren moeten laten ruimen. Bedrijven waar al gevaccineerd is geweest, moeten alleen de drachtige dieren doden die toch besmet zijn. Minister Verburg heeft aangegeven dat er zo snel mogelijk gestart dient te worden met de ruiming.

Verspreiding
Donderdag wordt de kwestie in de Tweede Kamer besproken. Er is vanuit de politiek begrip voor de maatregelen hoewel ook de vraag rijst waarom er niet eerder en serieuzer is ingegrepen. Verder blijkt ook dat van alle landen waar de Q-koorts voorkomt, het in Nederland het aantal besmettingen het sterkst is gestegen. Ons land heeft relatief gezien dan ook veruit de meeste dieren én mensen per vierkante kilometer. Vooral in Noord-Brabant dat van oudsher veel geitenveehouderijen telt, en dan met name in het noordoosten van de provincie, komt de Q-koorts het meest voor. Meer dieren en meer mensen per vierkante kilometer betekent automatisch meer kans op verspreiding van de bacterie die zich sowieso relatief gemakkelijk verspreidt.

Aanvullende maatregelen
Het RIVM adviseert de overheid om aanvullende maatregelen te nemen om verdere verspreiding onder de bevolking te voorkomen en in te dammen. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een dekverbod van geiten en schapen en zeer strenge reinigingseisen van de veehouderijen. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) pleit ondertussen ervoor dat het ministerie van Volksgezondheid de ziekte officieel benoemd tot A-ziekte om een landelijke aanpak mogelijk te maken. Daarnaast wil de VNG een financiële tegemoetkoming voor de GGD'en vanwege de nodige extra inzet, met name voor de GGD'en die al twee jaar bezig zijn met de Q-koorts.

Eerder deze week werd een kaart vrijgegeven met besmette locaties. De vraag om zo'n kaart was er al langer maar ministers Klink en Verburg stelden dit uit tot zij een overeenstemming hadden bereikt over de te nemen maatregelen.

Bacterie
De Q-koorts wordt veroorzaakt door de bacterie Coxiella burnettii en wordt van dier op mens overgedragen. De verspreiding ervan gaat relatief gemakkelijk, als je de bacterie inademt, kun je besmet raken. Bovendien blijven de bacteriën lang in leven en kunnen zich bijvoorbeeld door de lucht verspreiden. Met name met lang aanhoudend droog warm weer, gedijt de bacterie goed en wordt gemakkelijk door de wind meegenomen en verspreid.

De symptomen van de Q-koorts lijken op griepverschijnselen zoals heftige hoofdpijn, rillingen, spierpijn, verminderde eetlust, diarree, zweten, misselijkheid of overgeven en longontsteking.