Actinische keratose
Actinische keratose (AK) is géén vorm van kanker, maar wordt wel gezien als een voorloper van het plaveiselcelcarcinoom. De plekjes worden ook wel zonlichtbeschadigingen genoemd. Het zijn ruw aanvoelende, schilferende plekjes van de huid. AK kan ontstaan wanneer de huid teveel aan UV-stralen is blootgesteld, zowel aan natuurlijk UV-licht (zon) als aan kunstmatige UV-stralen (zonnebank).
Risicofactoren
Net zoals bij de genoemde vormen van huidkanker in dit dossier zijn huidtype en zonbelasting door de jaren heen bepalend voor een eventuele ontwikkeling van actinische keratose. Vooral mensen met een lichte huid die gemakkelijk verbrand in de zon, lopen een groter risico actinische keratose te krijgen. Ook mensen die bijvoorbeeld voor hun werk veel buiten zijn, hebben meer kans op AK.
Verschijnselen
AK komt voornamelijk voor op de lichaamsdelen die veel in de zon zijn: het gezicht, kalende schedel, oorschelpen, de rug van de handen en de onderarmen. In eerste instantie ontstaan er ruwe plekjes op de huid die nog niet duidelijk zichtbaar zijn maar die je wel kunt voelen. De huid kan aanvoelen als schuurpapier. Jeuk en/of pijn kan voorkomen. Vaak zijn er ook andere signalen van langdurige blootstelling aan de zon te zien: vlekkerige verkleuringen (ouderdomsvlekken), rimpels en een dikker wordende huid.
Behandeling
Juist omdat actinische keratose als voorloper wordt gezien van huidkanker is behandeling nodig. Meestal kan met het blote oog worden vastgesteld of er sprake is van AK. Het kan zijn dat er voor de zekerheid een stukje huid wordt weggenomen voor nader onderzoek.
Voor de behandeling van actinische keratose zijn verschillende mogelijkheden:
- Crèmebehandeling met imiquimod, een middel dat het afweersysteem helpt bij het bestrijden van huidkankercellen.
- Crèmebehandeling met 5-fluorouracil, een uitwendige vorm van chemotherapie die wordt opgenomen door de huidkankercellen en daar de celgroei remt
- Fotodynamische therapie, waarbij de ‘foute’ huidcellen lichtgevoelig worden gemaakt met een crème waarna de cellen met een speciaal licht worden beschenen zodat de foute cellen afsterven.
- Bevriezing
- Dermabrasie
- Chemische peeling
- CO2 laserbehandeling
- Wegschrapen of wegbranden
- Behandeling met retinoïden, waarbij deze afgeleiden van vitamine A de normale opbouw van de huid helpen verbeteren. Deze behandeling wordt doorgaans ingezet bij een milde vorm van AK op relatief grote huidoppervlakten en geldt als een aanvulling op de andere behandelingen.
Wil je meer weten ocer actinsche keratose en hoe je het kunt behandelen? Lees er alles over in het dossier Actinische keratose en huidbeschadinging door de zon.
Klik op een van onderstaande links om verder te lezen.