Basaalcelcarcinoom
Basaalcelcarcinoom (BCC) is de meest voorkomende vorm van huidkanker. In 80 procent van de nieuwe huidkankerdiagnoses gaat het om BCC. Kenmerkend voor een BCC is dat het zich bijna nooit uitzaait waardoor van levensbedreiging nagenoeg nooit sprake is. Wel kan er lokaal een lelijke plek of schade aan omliggende structuren, bijvoorbeeld het ooglid, ontstaan. Het is dus zaak een BCC zo snel mogelijk te laten behandelen. Basaalcelcarcinomen kunnen worden onderverdeeld in subcategorieën, gebaseerd op de groeiwijze en het uiterlijk. De drie meest voorkomende zijn:
- Oppervlakkig groeiend BCC (ook wel superficieel genoemd)
- Solide groeiend BCC (ook wel nodulair genoemd)
- Sprieterig groeiend BCC
Risicofactoren
Met name mensen met een (zeer) lichte huid die veel aan UV-stralen zijn blootgesteld, hebben een verhoogd risico op het ontwikkelen van een basaalcelcarcinoom. Ook wanneer iemand al op jonge leeftijd regelmatig is verbrand, is de kans op een BCC groter.
Vroeger kwamen BCC’s vooral voor bij oudere mensen. Tegenwoordig wordt ook op jongere leeftijd steeds vaker BCC vastgesteld, vaak al vanaf het 30e levensjaar. Oorzaak hiervan is dat mensen zichzelf de laatste jaren steeds vaker aan UV-straling blootstellen (zon- en strandvakanties, verre (sub)tropische reisbestemmingen, veel buiten zijn, zonnebanken).
Ook erfelijkheid speelt een rol. Sommige mensen hebben het basaalcelnaevus syndroom, een zeer zeldzame aangeboren aandoening. Mensen met dit syndroom ontwikkelen al op jonge leeftijd basaalcelcarcinomen.
Verschijnselen
Een BCC ontstaat vaak op een huid die door de zon is beschadigd. Vaak begint een BCC als een langzaam groeiend knobbeltje dat roze, huidkleur of lichtbruin van kleur is. Meestal is er dan sprake van een solide groeiend BCC. Langzamerhand wordt het knobbeltje groter en kan soms bloeden. Symptomen als jeuk en pijn komen echter zelden voor. Het knobbeltje heeft een glazig, glanzend oppervlak, soms met bloedvaatjes erin. Als het knobbeltje verder blijft groeien, kunnen slecht genezende wondjes of zweertjes ontstaan. Een solide groeiend BCC komt met name voor in het gezicht, op en om de neus, op de slapen en de oren.
Een superficieel BCC ziet er uit als een eczeemplek. Het reageert echter niet op eczeembehandelingen. Deze variant komt met name voor op de romp, armen en benen.
Behandeling
Meestal herkent een dermatoloog een BCC als hij of zij er een ziet. Voor de zekerheid wordt meestal een stukje huid afgenomen (biopt) voor nader onderzoek. Daarbij wordt ook gekeken naar de groeiwijze. Afhankelijk daarvan wordt een behandeling gekozen.
Er zijn diverse behandelingen mogelijk. Ze zijn allemaal gericht op genezing van de aangetaste cellen.
- Crèmebehandeling met imiquimod, een middel dat het afweersysteem helpt bij het bestrijden van huidkankercellen; dit is alleen geschikt voor de behandeling van een superficieel groeiend BCC
- Crèmebehandeling met 5-fluorouracil, een uitwendige vorm van chemotherapie die wordt opgenomen door de huidkankercellen en daar de celgroei remt
- Bevriezing (cryochirurgie/cryotherapie)
- Operatieve verwijdering
- Bestraling
- Lichttherapie (PDT; fotodynamische therapie)
- Wegschrapen of wegbranden
Klik op een van onderstaande links om verder te lezen.