Zoeken

Raynaud, het fenomeen van

Wat is het fenomeen van Raynaud?

Bij het fenomeen van Raynaud, ook wel syndroom van Raynaud of ziekte van Raynaud genoemd, verkrampen tijdelijk kleine slagaders waardoor de aanvoer van bloed naar de achter gelegen weefsels afneemt. Dit zijn vooral de kleine bloedvaten in de uitstekende lichaamsdelen zoals vingers en soms ook tenen. De kramp van de slagaders duurt niet lang, maar kan erg pijn doen. 

Bij deze aandoening verkleuren de vingers en tenen van wit naar blauwpaars en daarna bij opwarmen naar erg rood. Dit fenomeen wordt ook wel het drie-kleuren fenomeen ('tri-color-fenomeen') genoemd. Tijdens het verkleuren kunnen je handen en voeten koud aanvoelen en het gevoel verminderd zijn. 

Het fenomeen van Raynaud komt voor in 2 vormen:

Primaire (eerste) vorm

De primaire vorm staat op zichzelf en ontstaat niet als gevolg van een andere ziekte. Daarom wordt het ook wel de ziekte van Raynaud genoemd. Het is echter geen ernstig ziektebeeld en kan vanzelf verminderen bij ouder worden.

Secundaire vorm

De secundaire vorm heeft wel een andere aandoening als onderliggende oorzaak. Voorbeelden van aandoeningen zijn:

Bij de secundaire vorm is het beloop afhankelijk van de onderliggende ziekte, er kunnen gevoelsstoornissen optreden in de vingertoppen en in ernstige gevallen kunnen wondjes ontstaan.

Het fenomeen van Raynaud uit zich meestal voor het eerst in of net na de puberteit. De aandoening komt vooral voor bij vrouwen. 

Symptomen van het fenomeen van Raynaud

De voornaamste klachten bij het fenomeen van Raynaud zijn:

  • Het drie-kleuren fenomeen in vingers en/of tenen.
  • Tijdens de aanval zijn de vingers/tenen koud en wit-blauwpaars, is het gevoel verminderd en kan er heftige pijn optreden.
  • In de herstelfase (rood) kunnen tintelingen en zwelling van de vingers optreden. 
  • Het gevoel van dode vingers en/of tenen.

Meestal beperken de klachten zich tot handen en voeten, maar soms komen ze ook voor in het puntje van de neus of de oren.  

Oorzaak van het fenomeen van Raynaud

Een aanval kan worden uitgelokt door prikkels van buitenaf of van binnenuit:

  • Een snelle overgang van warm naar koud.
  • Het aanraken van een koud voorwerp.
  • Heftige emoties zoals angst, verdriet of woede.
  • Werken met trillende voorwerpen.

Daarnaast kan het een onderliggende oorzaak hebben (secundaire vorm). Als dit het geval is, brengt het fenomeen van Raynaud meer problemen met zich mee. Ontstekingen aan de bloedvaten van de vingers of tenen komen voor. Dit kan soms leiden tot het ontstaan van een bloedprop, waardoor pijnlijke zweren kunnen ontstaan of zelfs weefsel kan afsterven. Het is verstandig om bij deze klachten de huisarts te raadplegen. Hij kan vaak advies geven hoe het beste met deze kwaal om te gaan en een aanval te voorkomen.

Deze tekst is goedgekeurd door H. Vrij- Mazee,arts

Volgende paginaBehandeling

Delen
Vragen over ondervoeding of medische voeding?

Foto%20Lisette.jpgHeb je vragen over ondervoeding, eet- of slikproblemen of over sondevoeding? Stel je vraag dan aan Lisette van Os, diëtist bij stichting Malnucare. Zij beantwoordt je vragen in het Online spreekuur.

Stel een vraag over:

Wist je dat?

Dossier slikklachten bij het innemen van medicijnenVeel Nederlanders moeite hebben met het doorslikken van hun medicijnen, geneesmiddelen of vitaminepillen? Dit kan negatieve gevolgen hebben voor de therapietrouw. Het kan bij iedereen voorkomen, maar er is niet altijd een medische oorzaak voor aan te wijzen. Dit neemt echter niet weg dat het een omvangrijk probleem is wat de aandacht verdient. Je leest er alles over het nieuwe dossier slikklachten bij het innemen van medicijnen >>

Over raynaud, het fenomeen van
Nieuwsbrief

Meld je aan voor de Gezondheidsplein nieuwsbrief en blijf moeiteloos op de hoogte van Gezondheidsplein en nieuwtjes rondom onderstande aandoening!

Video van de week

EHBO-instructie: hoe leg je iemand in de stabiele zijligging?

Bekijk de video

Specials & Dossiers