Lichen (ruber) planus

Lichen planus wordt ook wel lichen ruber planus genoemd. Lichen planus is een ontstekingsreactie van de huid en de slijmvliezen. Deze aandoening ontstaat meestal bij mensen van middelbare leeftijd en kan zowel bij mannen als bij vrouwen ontstaan. De oorzaak van lichen planus is onbekend. Het lijkt erop dat lichen planus een soort auto-immuunziekte is. Bij een auto-immuunziekte produceert het lichaam antistoffen tegen lichaams eigen stoffen. Op deze manier beschermt het afweersysteem het lichaam niet meer, maar valt het juist aan. Door deze antistoffen kunnen er ontstekingen ontstaan. In het geval van lichen planus tasten de ontstekingscellen bepaalde delen van de huid en de slijmvliezen aan. Ook lijkt lichen planus in sommige gevallen te ontstaan na het gebruik van medicijnen tegen hoge bloeddruk, hartaandoeningen en gewrichtsklachten. Lichen planus wordt gekenmerkt door blaasjes/bultjes met een paars-rode kleur. Deze blaasjes/bultjes kunnen over het hele lichaam voorkomen. Lichen planus kan o.a. voorkomen in de mond (wangslijmvliezen, tong, tandvlees), de huid (handpalmen en nagels, polsen, onderbenen, rug, nek) en op de genitale slijmvliezen. Vaak gaat lichen planus gepaard met veel jeuk. Er bestaan verschillende vormen van lichen planus:

• De reticulaire vorm: Dit is de meest voorkomende vorm van lichen planus. Deze vorm van lichen planus is ook makkelijk te herkennen. Deze vorm van lichen planus wordt gekenmerkt door witte lijnen die kriskras door elkaar lopen.
• De erosieveatrofische (erosieve)vorm: Deze vorm van lichen planus veroorzaakt een branderig gevoel en ontstaat op de oppervlakte van het slijmvlies.
• De bulleuze vorm: Dit is een zeldzame vorm van lichen planus. Er ontstaan blaren die kunnen barsten en een open wond veroorzaken. Deze vorm van lichen planus is erg pijnlijk en veroorzaakt een branderig gevoel.
• Lichen planopilaris: Bij deze vorm van lichen planus worden de haarzakjes aangetast, waardoor kaalheid kan ontstaan.

De diagnose kan vaak door een huisarts gesteld worden. Soms is een huidbiopsie nodig om de diagnose te bevestigen.

Behandeling
Er is geen standaard behandeling voor lichen planus. Wanneer lichen planus huid geen klachten (zoals jeuk, branderig gevoel) veroorzaakt, is behandeling niet nodig. Wanneer er wel klachten zijn, kunnen deze behandeld worden. In de meeste gevallen genezen patiënten met lichen planus binnen twee jaar spontaan. Bij sommige patiënten (ongeveer 20%) komt de lichen planus terug. Patiënten met lichen planus doen er verstandig aan met een aantal dingen rekening te houden:

• Wees voorzichtig met de huid en probeer deze zo min mogelijk te beschadigen.
• Bij lichen planus aan de onderkant van de tong of op de mondbodem bestaat er een licht verhoogd risico op kanker. Roken en alcoholgebruik kunnen dit risico ook verhogen.
• Caffeïne-houdende dranken, citrusvruchten, sterk gekruid eten, tomaten en erg knapperig voedsel kan lichen planus in de mond verergeren.
• Bij slechte verzorging van de mond kan ook het tandvlees en het gebit aangetast worden.