Trombose

Trombose is een bloedprop(je) in een bloedvat (ader of slagader) of in het hart. Trombose in een ader noemt men veneuze trombose, als het stolsel in een slagader zit heet het arteriële trombose. Een bloedstolsel (trombus) in een ader kan spontaan ontstaan. Gebrek aan beweging geeft een verhoogde kans op het ontstaan van een stolsel. Met name oudere mensen of mensen die door een ziekte of verwonding langdurig in bed moeten blijven lopen extra risico. Andere mogelijke oorzaken zijn verandering in de vaatwand, abnormale samenstelling van het bloed (bijvoorbeeld een teveel aan bloedplaatjes) of een stollingsstoornis. De bloedprop begint als een kleine klont, die aan de wand van de ader vastzit. De klont wordt steeds groter en kan op een gegeven moment het hele bloedvat afsluiten. Vooral bloedproppen in de dieper gelegen aders van de benen kunnen door zo'n afsluiting problemen geven. Normaal gesproken wordt dit bloed door het steeds bewegen van de beenspieren naar boven gepompt, maar als je langdurig stil zit of ligt verdwijnt deze pompwerking. Het gebied van waaruit de ader het bloed wegvoert, meestal de kuit of de dij, wordt dan dik, warm en pijnlijk. Er ontstaat vochtophoping (oedeem). Ook in spataderen kan gemakkelijk een bloedstolsel ontstaan omdat de afvoer daar vrijwel stilstaat. Hoewel trombose meestal in de benen optreedt, kan de aandoening ook ontstaan in de oksel. Behalve bij langdurige bedrust kan ook bij verder gezonde mensen een bloedprop ontstaan in de beenaderen bij een combinatie van langdurig stil zitten, vooral met de benen over elkaar, zoals kan voorkomen bij lange vliegreizen van meer dan acht uur. Hierbij kan uitdroging en het daardoor indikken van het bloed ook een rol spelen. Deze 'vliegtuigtrombose' kan ook voorkomen bij langdurige busreizen. Het is dus bij die reizen van belang om regelmatig goed met de benen te bewegen en ruim water te drinken, maar geen alcohol. Trombose in slagaderen wordt vooral veroorzaakt door een beschadigde vaatwand. Vooral aderverkalking (atherosclerose) is een belangrijke oorzaak. De wand van het bloedvat is daarbij niet meer mooi glad, maar onregelmatig en ruw door vet- en kalkafzetting. Het deel van het orgaan dat hierdoor geen vers bloed meer krijgt kan hierdoor afsterven (infarct). Dit gebeurt bijvoorbeeld vaak in de hersenen en het hart. Zie ook de onderwerpen beroerte en hartaanval. Ateriële trombose kan ook ontstaan in het oog (zie ook het onderwerp trombose-oog.