Galwegontsteking

Ontsteking van de galwegen noemen we cholangitis. Dit is dus niet hetzelfde als ontsteking van de galblaas. De galwegen dienen voor het vervoer van de gal die in de galblaas wordt opgeslagen. Via gangen is de galblaas verbonden met de lever en dunne darm. We onderscheiden kleine en grote galwegen, en de galbuis.

PBC (Primaire biliaire cirrose)
Bij de ziekte PBC (Primaire biliaire cirrose) raken de kleine galwegen geleidelijk aan ontstoken en gaan uiteindelijk dichtzitten. Ook het leverweefsel zelf kan in een meer gevorderd stadium betrokken raken met als gevolg een chronische leverontsteking en cirrose. PBC verloopt heel geleidelijk. Het kan wel 15 jaar duren, of langer, voordat de ziekte zich openbaart via jeuk en moeheid. Soms verergert de ziekte zich wel snel, wat zich uit in geelzucht. Bij onderzoek kan de arts soms een vergroting van de lever en de milt voelen. Sommige mensen hebben gele afzettingen in de huid en op de oogleden (xanthelasmata). Verdere symptomen kunnen zijn verdikte vingertoppen (trommelstokvingers) en huidpigmentatie. De diagnose wordt gesteld door laboratorium onderzoek en microscopisch onderzoek van een stukje lever. PBC komt meestal voor bij vrouwen tussen de 35 en 60 jaar, maar zowel mannen als vrouwen kunnen de ziekte krijgen. De oorzaak is niet bekend maar mensen met een stoornis in het immuunsysteem (bijvoorbeeld reumatoïde athritis, te langzaamwerkende schildklier of sclerodermie) zijn vaker getroffen. Het middel ursodeoxycholzuur remt de ziekte af, zonodig worden afweer remmende medicijnen toegevoegd. Soms is een levertransplantatie het enige redmiddel.

PSC (Primaire scleroserende cholangitis)
Bij Primaire scleroserende cholangitis (PSC) raken de galwegen zowel in als buiten de lever ontstoken. Dit zorgt er uiteindelijk voor dat de galwegen dicht gaan zitten. PSC is één van de oorzaken van levercirrose (schrompeling van de lever). De ziekte heeft een langzaam en geleidelijk verloop met in toenemende mate klachten van jeuk, vermoeidheid en geelzucht. In latere stadia komen aanvallen met pijn in de bovenbuik en koorts voor. Verder kan er vocht in de buik ontstaan (ascites), portale hypertensie en uitvallen van de leverfunctie. De exacte oorzaak is niet bekend maar ligt in het gebied van een immuun stoornis. Jonge mannen en mensen met de ziekte colitis ulcerosa (een darmontsteking) zijn het vaakst getroffen. Geneesmiddelen blijken niet erg effectief te zijn in de behandeling. In het uiterste geval kan een levertransplantatie nodig zijn.Bij een klein percentage patiënten kan een vorm van leverkanker (cholangiocarcinoom) ontstaan.