Steriliteit

Steriliteit of onvruchtbaarheid is de onmogelijkheid om je voort te kunnen planten. Over steriliteit wordt pas echt gesproken als het na anderhalf jaar geslachtsgemeenschap niet lukt om een zwangerschap te bewerkstelligen.

Bij mannen is te weinig zaad meestal de oorzaak van onvruchtbaarheid, op de voet gevolgd door slechte zaadkwaliteit. Zaad dat niet hard genoeg wil zwemmen, een afwijking aan de penis of hormoonproblemen kunnen ook oorzaken zijn. Een tekort aan vitaminen en mineralen kan een man ook minder vruchtbaar maken. Roken, alcoholmisbruik, bepaalde medicijnen en de bof, verminderen de zaadkwaliteit of veroorzaken onvruchtbaarheid.

Bij vrouwen spelen slecht functionerende eierstokken soms een rol. Vaak hebben onvruchtbare vrouwen geen eisprong niet en maken zij te weinig progesteron - een hormoon - aan. Verstopte eileiders en verkleving in het kleine bekken zijn meer voor de hand liggende oorzaken. Die complicaties kunnen veroorzaakt worden door ontsteking van het kleine bekken, endometriose (baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder) en infecties, bijvoorbeeld na een bevalling.

Eén op de twintig vrouwen heeft afwijkingen aan de baarmoederhals waar het zaad niet doorheen kan. En bij een even groot aantal gaat er iets mis bij de innesteling van het embryo. Dat kan komen door poliepen, vergroeiingen, goedaardige gezwellen en aangeboren afwijkingen van de baarmoeder. Innesteling kan ook worden tegengewerkt door een te dik en kleverig baarmoederslijm of door antistoffen tegen het zaad.

Voor zowel mannen als vrouwen geldt dat roken de vruchtbaarheid kan verminderen. Door roken kunnen bloedvaten naar de voortplantingsorganen zich vernauwen, waardoor ze slecht functioneren. Mogelijk is er ook een verband tussen stress en onvruchtbaarheid. En verder neemt de vruchtbaarheid af met de leeftijd. Bij vrouwen gebeurt dat boven de 35 jaar, bij mannen duurt dat wat langer.

Tien tot vijftien procent van de paren kan zich niet voortplanten. In veertig procent van de gevallen ligt het aan de man, en in eveneens in veertig procent aan de vrouw. Bij de resterende twintig procent kan men geen oorzaak vinden.