Open ruggetje
(Spina bifida)
Diagnose van een open ruggetje
Tijdens de zwangerschap
Tijdens de zwangerschap kan de diagnose van een open ruggetje gebaseerd worden op de volgende onderzoeken:
- Bloedonderzoek. Als er in het bloed van de moeder AFP (alfa-foeto-proteïne) te vinden is, dan kan dit op een open ruggetje wijzen. Om dit te bevestigen is nog wel een echoscopisch onderzoek of een vruchtwaterpunctie nodig. Dit bloedonderzoek geeft alleen de kans op een spina bifida aperta. Een spina bifida occulta kan hiermee niet aangetoond worden.
- Echoscopisch onderzoek. Met behulp van ultra-geluidsgolven worden de ruggenmerg en het hoofdje in beeld gebracht. Er wordt vervolgens gezocht naar een opening op de rug en het ontbreken van wervelbogen. Een dergelijke opening zal alleen gevonden worden als er actief naar gezocht wordt. Als er sprake is van een ‘normale’ echo, dan zal de opening niet gevonden worden. Zowel een verborgen als een zichtbaar open ruggetje niet.
- Vruchtwaterpunctie. Bij een vruchtwaterpunctie kan de hoeveelheid AFP in het vruchtwater van de moeder bepaald worden. Ook hierbij kan alleen een spina bifida aperta gevonden worden.
Na de zwangerschap
De diagnose open ruggetje kan na de zwangerschap gesteld worden, op basis van een wond aan de rug van je kindje. In het geval van een verborgen open ruggetje kan de diagnose gesteld worden aan de hand van:
- Een röntgenfoto.
- Een MRI-scan.
Verder is onderzoek aan de blaas en urinewegen nodig, omdat afwijkingen aan deze organen vaak samengaan met een open ruggetje.
Behandeling van een open ruggetje
De behandeling van open ruggetje (spina bifida) bestaat meestal uit een operatie. Tijdens een operatie zal het open ruggetje gesloten worden. Afhankelijk van persoonlijke omstandigheden kunnen er ook verschillende problemen ontstaan als gevolg van spina bifida. Deze verschillende problemen moeten ook ieder weer verschillend behandeld worden. Voor specifieke informatie is het belangrijk om contact op te nemen met je specialist of huisarts.
Vrouwen die zwanger willen worden, wordt aangeraden foliumzuur te slikken. Foliumzuur is een vitamine. Hierdoor wordt de kans op een open ruggetje verkleind. Aangeraden wordt om met foliumzuur te beginnen minimaal vier weken voor de bevruchting en door te gaan tot en met de achtste week van de zwangerschap. Ook als de zwangerschap lange tijd op zich laat wachten, is het niet schadelijk om foliumzuur te blijven slikken. Vrouwen die verhoogde kans hebben op een kind met spina bifida, wordt een hogere dosis aanbevolen (vijf milligram in plaats van een halve). Foliumzuur wordt afgeraden aan vrouwen die valproinezuur slikken (een medicijn tegen epilepsie), omdat het de werking van het medicijn kan verstoren. Overleg bij epilepsie en een zwangerschapswens met uw specialist. Het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) pleit ervoor om foliumzuur standaard aan brood te laten toevoegen. Maar wanneer en of de regering dat goed gaat keuren, is nog niet bekend.
Deze tekst is goedgekeurd door: H. Vrij-Mazee, arts
Gestelde vragen over open ruggetje
- Is foliumzuur te combineren met Fevarin
- Mijn dochter van 5 moet zowat iedere 10 minuten plassen, vaak maar een paar druppeltjes maar ze kan het niet ophouden, heeft dit met spanningen te maken?
- Welke rol speelt foliumzuur bij zwangerschap?
- Is er meer kans op een open ruggetje als een ouder van de a.s. vader deze afwijking heeft, of gaat dat alleen over van moeder op dochter?
- Wanneer moet je precies met foliumzuur beginnen als je zwanger wilt worden, en kun je een overdosis krijgen?