Gezondheidsplein.nl

Als de zon schijnt, zijn mensen vrolijker en vriendelijker dan wanneer het regent. Zodra in september of oktober de herfststormen beginnen, beginnen veel mensen zich ook neerslachtiger te voelen. Maar meestal is dit geen echte depressie. Sommige mensen echter hebben dusdanig zware klachten dat zij last hebben van een 'winterdepressie'. In het Engels wordt de term SAD gebruikt, dat staat voor seasonal affective disorder. Andere woorden zijn winterblues of 'een winterdipje'. Deze termen worden meestal gebruikt voor wat lichtere varianten van depressieve gevoelens in de winter.

Rond de vijf procent van de Nederlanders krijgt in de herfst en winter een winterdepressie. Vrouwen hebben er vaker last van dan mannen. De klachten beginnen vaak als je in de twintig bent, maar ook kinderen kunnen er al last van hebben.

Als je een winterdepressie hebt, ben je weken of maanden lang somber, verward, nerveus, huilerig, lusteloos en moe. Je kunt je moeilijker concentreren en hebt geen interesse meer in sociale en dagelijkse contacten. Je slaapt meer en hebt veel behoefte aan calorierijk eten. Je hebt veel zelfkritiek en weinig gevoel voor eigenwaarde. Er kunnen ook lichamelijke kwalen optreden zoals spierzwakte, verstopping en pijntjes. In de lente verdwijnen de klachten weer.

Over de oorzaak van winterdepressie weten we nog niet zo veel. Eerst dacht men dat het te maken had met onze 'biologische klok', het bioritme. Dit zou ontregeld zijn door de verminderde hoeveelheid zonlicht. In het algemeen wordt aangenomen dat de hoeveelheid daglicht van invloed is op de melatoninespiegel. Het hormoon melatonine wordt 's nachts aangemaakt. Bij daglicht wordt die concentratie snel laag. Men denkt dat de melatoninespiegel invloed heeft op de biologische klok. Als de concentratie melatonine (te) hoog is denkt je lichaam dat het nacht is. Dit kan de vermoeidheidsklachten verklaren die veel mensen met een winterdepressie ervaren. Ook ervaringen of ontwikkelingen in de jeugd, spanningen en andere problemen kunnen een rol spelen. Tegenwoordig wordt ook meer aandacht besteed aan de invloed van stoffen in de hersenen die een oorzaak zouden kunnen zijn.

Als je aanleg hebt voor winterdepressie, is het vooral belangrijk om te weten wanneer de depressie optreedt en hoe je ermee om kunt gaan. Als je last hebt van winterdepressie heb je de neiging om veel te slapen. Probeer hier niet te veel aan toe te geven; je voelt je er niet beter van. Zorg verder voor een goede heldere verlichting in huis. Lichttherapie krijgt ook weer de aandacht, vooral bij najaars-winter depressie. Een goede dosering 10.000 lux een half uur per dag. Dat kan ook met een zelf aangeschafte daglichtlamp. Lichttherapie wordt ook wel toegepast in een speciale lichtbox. Een bijzonder winterapparaat is de daglichthelm. Dit is een opvallende soort skibril die het licht rechtstreeks naar de ogen stuurt, ook gedurende een half uur. Je humeur verbetert er door en ook de eetlust en het plezier in het werk. In Finland wordt al lang gewerkt met heldere daglichtlampen op het werk, waardoor stemming en arbeidsprestatie duidelijk verbeteren. Licht verlaagt namelijk de productie van het hormoon melatonine, dat slaperig en suf maakt.

Gezondheidsplein