Gezondheidsplein.nl

>> Bekijk ook de animatie over RSI


RSI is een verzamelnaam voor spier- en gewrichtsklachten aan handen, polsen, armen, schouders, en/of nek. Het is de afkorting van Repetitive Strain Injury. Dat betekent een blessure door een herhaalde belasting. Door repeterende bewegingen ontstaat een continue spierspanning die spier- en gewrichtsklachten veroorzaakt.

De naam RSI
RSI is een verzamelbegrip, waar wel 23 aandoeningen toe behoren. De term wordt steeds meer als vergaarbak van allerlei klachten aan arm, nek en schouder gebruikt. Daarom spreken behandelaars liever niet meer van RSI, maar benoemen ze de specifieke aandoening (bijvoorbeeld tenniselleboog of carpaal tunnelsyndroom). Klachten die niet nader te specificeren zijn worden nu bij voorkeur een 'a-specifieke CANS' genoemd. CANS staat voor Complaints of Arm, Neck and/or Shoulder (arm-, nek- en of schouderklachten). In deze tekst gebruiken we nog de meer algemeen bekende term RSI.

Verschijnselen
RSI-klachten ontstaan geleidelijk. Het begint meestal met tintelingen in de handen, een koud of dood gevoel in handen en onderarmen, of een zere pols. De klachten kunnen verergeren tot chronische pijn en stijfheid. Deze klachten kunnen zich voordoen in de handen, armen, schouders, nek en bovenrug. Nekklachten kunnen op hun beurt weer hoofdpijn veroorzaken. De klachten verschillen per persoon. Ook kunnen de klachten van een lichaamsdeel naar een ander verhuizen.

Het grote gevaar bij RSI ligt in het sluipende verloop. Veel mensen slaan er geen acht op dat ze soms een zere pols hebben en koude vingers. De pijn en vermoeidheid zijn plaatselijk en niet echt hinderlijk en verdwijnen na het werk. Maar na verloop van tijd blijft de pijn aanhouden en begint krachtverlies op te treden. De arbeidsprestaties gaan daardoor omlaag. Andere klachten kunnen beginnen op te treden: irritatie, zwelling, tintelingen, slapheid of verlies van grijpvermogen, doof gevoel, soms zelfs al verbleking van de huidskleur. In de laatste fase is het zover dat de pijn blijft voortduren, ook 's nachts. Gewrichten kunnen gaan 'kraken', de huidstemperatuur verandert en je huid verkleurt en kan zwellen. Alleen dit laatste stadium noemt men echte RSI.

Beroepsziekte
RSI is ook wel bekend als muis-, tennis- of golfarm. RSI bestaat al eeuwen en is vooral bekend als beroepsziekte. Zo lang mensen langere tijd achter elkaar dezelfde handelingen moeten verrichten, levert dat klachten op. Musici, slagers en postbodes behoren tot de risicogroep, net als kassapersoneel en lopende-bandwerkers. Beeldschermwerk is tegenwoordig de grootste oorzaak van RSI. Iemand die steeds achter de computer werkt, belast vingers, polsen, armen en zijn schouder- en nekregio. De spieren aldaar gaan zeer doen en ook de doorbloeding wordt slechter. Vooral in handen en vingers is juist behoefte aan goede doorbloeding en bij beeldschermwerk worden deze zwaar belast door het typen en muizen. De term "muisarm" dekt niet helemaal de lading. Iemand met RSI heeft vaak twee "muisarmen", met daarbij ook vaak "muisschouders". Het tikken op het toetsenbord kan net zo makkelijk klachten opleveren als het muizen. Omdat de ziekte kan verhuizen is links gaan muizen niet altijd een handige oplossing. Voor je het weet heb je twee armen met problemen.

Preventie en behandeling
Behalve het typen en muizen, spelen de werkdruk en de arbeidsomstandigheden ook een rol. Staat je stoel op de goede hoogte? Zit je goed recht voor je computer? Dit zijn belangrijke dingen om naar te kijken. De werkorganisatie moet afwisseling in werkzaamheden en werkhouding goed mogelijk maken. Je moet voldoende pauze kunnen nemen om je spieren te ontspannen. Probeer werkzaamheden zoveel mogelijk af te wisselen.

Heb je al RSI klachten? Eet en leef gezond, zorg dat je lichaam in conditie is (er bestaat bijvoorbeeld ook medische fitness). Licht je bedrijfarts en werkgever in. Denk positief en ga ervan uit dat oplossingen mogelijk zijn. Neem ook niet zomaar ontslag, maar probeer tijdelijk andere arbeid te verrichten. Desnoods meld je je ziek. Maar denk erom dat stoppen met werken de klachten niet vermindert. Het gebeurt ook niet vaak meer dat een arts adviseert om op te houden met beeldschermwerk. Deze zal eerder aanraden om die werkzaamheden voort te zetten, maar dan gedoseerd. Als de RSI-klachten ernstig worden, is een (para)medische behandeling nodig. Een spierinspannende therapie wordt in eerste instantie niet erg geschikt geacht, wel een rustige therapie: mensendieck, revalidatie of fysiotherapie.

Goed en verantwoord bewegen is van belang om deze aandoening te voorkomen. Kijk daarvoor in het thema Sport en Beweging.

Gezondheidsplein