Jicht

Wat is jicht?

Jicht is een reumatische aandoening. Het is een plotselinge ontsteking van een gewricht. De aandoening komt vaker bij mannen voor dan bij vrouwen. Bij mannen ontstaat het meestal op middelbare leeftijd en bij vrouwen meestal na de overgang. Jicht komt nauwelijks voor bij mensen onder de 30, maar als je op jonge leeftijd jicht hebt, zijn de klachten vaak ernstiger dan bij oudere mensen. Jicht kan in de familie zitten. 
Anders dan vele mensen denken is het geen welvaartsziekte. 

Oorzaak van jicht 

Jicht wordt veroorzaakt door een te grote hoeveelheid urinezuur in het bloed. Urinezuur is een afvalstof die ontstaat uit de afbraak van purines in je lichaam. Purines komen voor in eten dat veel eiwitten bevat. Normaal gesproken voeren de nieren urinezuur af via de urine, maar als er teveel is, hoopt het zich op in het bloed. Het urinezuur kan dan kristallen (hele kleine korreltjes) vormen die op het gewricht gaan zitten. Hierdoor ontstaat er een ontsteking in het gewricht. 
Er zijn twee manieren waarop een te hoog urinezuurgehalte kan ontstaan. De aanmaak of aanvoer kan te hoog zijn of de afvoer van urinezuur is te laag.
Factoren die een te hoge aanmaak of aanvoer van urinezuur veroorzaken zijn:

• Psoriasis.
• Kanker. 
• Overgewicht.
• Overmatig alcoholgebruik.
• Voedsel waar veel purines in zitten. Verschillende vissoorten zoals ansjovis, haring, mosselen en sardines bevatten veel purine, maar het zit ook veel in orgaanvlees.

Factoren die een te lage afvoer van urinezuur veroorzaken zijn:

• Een verslechterde nierfunctie. Je lichaam is dan niet in staat om het urinezuur via de urine te lozen.
• Bepaalde medicijnen, waaronder plastabletten. Van plastabletten is bekend dat zij het urinezuurgehalte in het bloed verhogen.
• Overmatig alcoholgebruik. Naast dat alcohol de aanmaak van urinezuur stimuleert, zorgt het er ook voor dat de nieren het minder goed uit kunnen scheiden.

De urinezuurkristallen zetten zich meestal af op de grote teen. Maar jicht kan ook in de voet, enkel, knie, vinger, pols of elleboog voorkomen. De kristallen komen het meest voor op deze gewrichten omdat deze kouder zijn dan andere gewrichten en een lagere temperatuur de vorming van kristallen bevordert. 
Jicht kan in de familie voorkomen, maar het is nog niet bekend welke erfelijke factoren een rol spelen hierin.

Symptomen van jicht 

Jicht komt in aanvallen en komt meestal maar in één gewricht voor. Een gewricht dat is aangedaan door jicht is rood, gezwollen, warm en pijnlijk. Je kunt het gewricht ook nauwelijks bewegen van de pijn. Een jichtaanval komt over het algemeen plotseling opzetten en duurt één tot drie weken. Wanneer je meer dan drie keer per jaar een jichtaanval hebt, is er sprake van chronische jicht. In dat geval kunnen meerdere gewrichten ontstoken raken en kunnen de aanvallen ook langer duren. 
Als je jicht hebt, kun je ook knobbeltjes krijgen onder de huid. Deze knobbeltjes heten tophi (enkelvoud: tophus) en ontstaan door ophopingen van urinezuurkristallen. 
Ook kunnen er nierstenen ontstaan door een ophoping van urinezuurkristallen.