Onvruchtbaarheid

Met onvruchtbaarheid of infertiliteit wordt bedoeld: het onvermogen tot voortplanting, terwijl met de term subfertiliteit verminderde vruchtbaarheid bedoeld wordt. In Nederland heeft 10 tot 15% van de paren met een kinderwens problemen om volgens de natuurlijke weg kinderen te krijgen. Als het na anderhalf jaar geregelde seks zonder voorbehoedsmiddelen niet lukt zwanger te worden, spreekt men van onvruchtbaarheid. In 40% van de gevallen ligt de oorzaak bij de vrouw, in 40% bij de man, en bij de resterende 20% kan men geen oorzaak vinden. Bij 1/3 van de paren die onvruchtbaar zijn, worden meerdere oorzaken gevonden. Eind jaren negentig bleek uit onderzoek dat de kwaliteit van het mannelijk zaad in West-Europa achteruit gaat. Misschien heeft het te maken met milieuvervuiling, opperden wetenschappers. Opmerkelijk is in elk geval dat biologische boeren tweemaal zo veel zaad produceerden als andere mannen! Een gezonde voeding en levensstijl speelt in elk geval een rol. Een tekort aan vitaminen en mineralen kan een man ook minder vruchtbaar maken. Roken, alcoholmisbruik, bepaalde medicijnen en de bof verminderen de zaadkwaliteit of veroorzaken onvruchtbaarheid. Te weinig zaad is de meest voorkomende oorzaak van onvruchtbaarheid bij mannen, op de voet gevolgd door slechte zaadkwaliteit, zaad dat niet hard genoeg wil zwemmen, of een afwijking aan de penis. Soms komt het door een hormoonprobleem. Bij sommige onvruchtbare vrouwen werken de eierstokken niet goed. Vaak hebben zij geen eisprong (ovulatie) en maakt het lichaam te weinig progesteron aan (een hormoon). Vaker komt het door verstopte eileiders. Dat kan komen door ontstekingen in het bekken, endometriose en infecties na de bevalling. 1 op de 20 vrouwen heeft een te smalle baarmoederhals waar het zaad niet goed doorheen kan. Evenzoveel vrouwen hebben problemen die de innesteling van het embryo in de baarmoeder verhinderen. Dat kan komen door poliepen, vergroeiingen, goedaardige gezwellen en aangeboren afwijkingen van de baarmoeder. Innesteling kan ook worden tegengewerkt door een te dik en kleverig baarmoederslijm of baarmoederslijm dat bepaalde antistoffen bevat. Zowel bij mannen en vrouwen kan roken de vruchtbaarheid verminderen. Door roken kunnen bloedvaten naar de voortplantingsorganen zich vernauwen, zodat ze slecht functioneren. Mogelijk is er ook verband tussen stress en onvruchtbaarheid. En verder neemt de vruchtbaarheid af met de leeftijd. Bij vrouwen gebeurt dat boven de 35.