Prikkelbare darm syndroom

Wat is het prikkelbare darm syndroom? 

Het prikkelbare darm syndroom (PDS), ook wel spastische dikke darm of spatisch colon genoemd, is een onschuldige darmaandoening, maar kan erg hinderlijk zijn. Bij PDS maakt je darm onregelmatige, krampachtige en spastische bewegingen: je darmspieren trekken te snel of juist te langzaam samen. Sommige PDS-patiënten hebben daarnaast (of alleen) last van een overgevoelige en prikkelbare darmwand. 

Uit onderzoek is gebleken dat ongeveer één op de vijf Nederlanders last heeft van PDS. Ook is gebleken dat een prikkelbare darm in de meeste gevallen de ooraak is, wanneer je last hebt van darmklachten. De Engelse term voor PDS is Irritable Bowel Syndrom (IBS).  

Oorzaken van het prikkelbare darm syndroom 

De oorzaak van het prikkelbare darm syndroom is onbekend, maar wetenschappers vermoeden dat PDS te maken heeft met een fout in het stofje serotonine in je lichaam. Serotonine is een stofje dat een rol speelt in het samentrekken van je spieren (contracties). Bij PDS is er een stoornis in het samentrekken van je darmspieren, waardoor je darm te heftig reageert op voedsel, inspanning en hormoonwisselingen. 

Daarnaast denken wetenschappers dat er bij PDS-patiënten niet alleen sprake is van abnormale verwerking van prikkels in het maag-darmkanaal, maar ook in de hersenen. Hierdoor ervaren mensen met PDS eerder pijn in het maag-darmkanaal dan andere mensen. 

Tot slot bestaat het vermoeden dat PDS ontstaat als gevolg van een darminfectie, bijvoorbeeld door een voedselvergiftiging. Mensen geven bij de huisarts namelijk vaak aan dat hun darmklachten begonnen zijn na een darminfectie. Er is echter nog aanvullend onderzoek nodig om dit met zekerheid vast te stellen.    

Hoewel de oorzaak van PDS onduidelijk is, zijn er wel een aantal factoren die een rol kunnen spelen bij het ontstaan van de klachten: 

• Angst en stress. Angst en stress zijn geen oorzaken van een spastische darm, maar kunnen wel je klachten verergeren.
• Voedselallergie. Door een voedselallergie kunnen je klachten erger worden, omdat het de spierbeweging in je dikke darm verstoort, waardoor je last krijgt van klachten als buikpijn en krampen. Echter een allergie op zich is geen reden tot PDS, het kan alleen de klachten erger maken.
• Geslacht. Er zijn twee keer zoveel vrouwen als mannen die last hebben van een prikkelbare darm. 
• Leeftijd. Jongvolwassenen hebben veel last van het spastische darm syndroom en vaak verdwijnen de klachten aan de darmen vanzelf wanneer de middelbare leeftijd bereikt wordt.  

Symptomen van het prikkelbare darm syndroom 

PDS is in principe een chronische aandoening, maar de klachten kunnen per persoon wisselen. Bij PDS zijn de belangrijkste symptomen: 

• Buikpijn gekoppeld aan ontlasting.
• (Buik)krampen.
• Een opgeblazen gevoel.
• Winderigheid.
• Stoelgangproblemen (diarree of juist verstopping).  

De buikpijn is meestal erg zeurend met af en toe een pijnlijke krampaanval. Deze kramp verergert na het eten en vermindert als je naar het toilet bent geweest. Ook heb je vaak halverwege een maaltijd al het gevoel dat je vol zit.

Als je aan PDS lijdt, heb je soms ook last van hoofd-, rugpijn en angstgevoelens. Dit komt doordat je je steeds bewust bent van alle darmactiviteit die in je lichaam plaatsvindt en hier kan je onzeker van worden. Het kan zijn dat je klachten in bepaalde periodes toenemen. Bijvoorbeeld als je het erg druk hebt of veel stress ervaart. Maar de klachten kunnen soms ook een hele periode wegblijven.