Alvleesklierontsteking

De alvleesklier (pancreas) is een dunne klier die achter de maag ligt, in een bocht van de twaalfvingerige darm. Hij is twaalf tot vijftien centimeter lang. De alvleesklier speelt een rol bij de spijsvertering en produceert zelf ook stoffen. Vooral bij de verwerking van glucose is de alvleesklier onmisbaar. De alvleesklier heeft voor al deze taken een typische samenstelling en bestaat voor een groot deel uit twee geheel verschillende soorten cellen.

De alvleesklier produceert stoffen die een rol spelen bij de stofwisseling. Deze stoffen worden via een klein kanaaltje afgegeven aan de darmen. Wanneer de afvoer van spijsverteringssappen wordt belemmerd (bijvoorbeeld door stenen) is het mogelijk dat de alvleesklier niet het voedsel, maar zichzelf begint te verteren. Deze toestand gaat gepaard met ontstekingsverschijnselen; acute alvleesklierontsteking (pancreatitis). Dit veroorzaakt hevige pijn in het midden van de buik, uitbreidend naar rug en schouders en daarna naar de hele buik. Misselijkheid, braken en shock zijn symptomen. Chronische alvleesklierontsteking is vaak het gevolg van alcoholisme, maar het kan ook te maken hebben met andere factoren, zoals galstenen of een genetische afwijking. Een chronische alvleesklierontsteking zorgt voor een constante pijn, meestal in de rug. Deze ontsteking komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.

Alvleesklierontsteking wordt vooral getypeerd door pijn in de bovenbuik, rug en misselijkheid met braken. Bij afsluiting van de afvoerweg door een galblaasobstructie (galstenen) kan de huid geel worden. Het stellen van de diagnose is moeilijk, omdat de symptomen erg lijken op die van een maagzweer of acute blindedarmontsteking.

Landurige, steeds weer terugkerende pijn in het linkergedeelte van de buik is een vaag teken. Het kan van alles betekenen en hoeft helemaal niet ernstig te zijn. Toch is het belangrijk bij deze klacht de huisarts te raadplegen, omdat er toch ook iets ernstigers aan de hand kan zijn.

Wanneer er sprake is van een lichte alvleesklierontsteking is het doel van de behandeling om de alvleesklier tot rust te brengen en de afscheiding van pancreassappen te verminderen. De patiënt krijgt dan intraveneuze voeding omdat 'gewoon' eten de afscheiding van pancreassappen bevordert. Pijn wordt meestal behandeld met een pijnstiller. Wanneer er complicaties als abcessen en cysten ontstaan is een operatie noodzakelijk. Ook als de onderliggende oorzaak een galblaasaandoening of een afgesloten afvoerbuis van de alvleesklier is, is een operatie noodzakelijk.

Lees ook de informatie over chronische alvleesklierontsteking.