Kater

Na het drinken van een ruime hoeveelheid alcohol kun je last krijgen van een kater. Dat komt omdat je lichaam enige tijd nodig heeft om de alcohol af te breken (ongeveer anderhalf uur per glas, waarbij een glas ca. 10 mg alcohol bevat). De afbraakproducten van alcohol kunnen een aantal verschijnselen veroorzaken, zoals hoofdpijn, misselijkheid, braken, buikpijn, een rood gezicht en vermoeidheid. Daarnaast heeft alcohol een vochtuitdrijvende werking. Dit kan leiden tot uitdroging, wat je merkt doordat je je slap voelt en last krijgt van een droge mond. Deze verschijnselen vallen allemaal onder de verzamelnaam kater. Alcohol wordt in het lichaam in twee stappen afgebroken met behulp van verschillende enzymen (hulpstoffen). De afbraak van alcohol vindt plaats in de maag en lever. Eerst wordt alcohol (ethanol) omgezet in aceetaldehyde met behulp van het enzym alcoholdehydrogenase (ADH). Daarna wordt aceetaldehyde omgezet in azijnzuur. Voor deze stap is ook een enzym nodig: aldehydedehydrogenase (ALDH). Als je een overmatige hoeveelheid alcohol drinkt maakt het lichaam gebruik van een tweede systeem voor de afbraak van alcohol. Dit systeem bevindt zich in de lever. Bij mensen die langdurig grote hoeveelheden alcohol drinken, wordt dit systeem extra geactiveerd. Ook past het zenuwstelsel zich aan door gewenning aan veel alcohol. Hierdoor kunnen alcoholici drank vaak beter verdragen. Als je veel alcohol hebt gedronken, kan de tweede stap in de afbraak van alcohol vertraging oplopen door verzadiging van ALDH. Het gevolg is dat het tussenproduct aceetaldehyde zich ophoopt in je lichaam. Dit leidt tot de onaangename verschijnselen die horen bij een kater. De belangrijkste oorzaak van een kater is echter de verstoorde waterhuishouding. Daarom is het belangrijk om het drinken van alcohol af te wisselen met het drinken van voldoende water. Alcoholmisbruik kan leiden tot veel aandoeningen, waarvan sommige levensbedreigend zijn. In de lever kan alcoholisme leververvetting, alcoholische hepatitis en op langere termijn levercirrose veroorzaken. Door een vitaminetekort kan ook het zenuwstelsel worden aangetast (o.a. Korsakoff-syndroom en alcoholische neuropathie). Bovendien kan alcoholisme leiden tot hart- en vaatziekten, en onstekingen van de maag en alveesklier. Alcoholgebruik tijdens de zwangerschap kan groeiachterstand en ontwikkelingsstoornissen bij de baby veroorzaken. Een kater kun je eenvoudig voorkomen door alcohol met mate te gebruiken. Zorg ook dat je, voordat je drinkt, voldoende hebt gegeten. Heb je al (veel) gedronken, dan kun je een kater proberen te voorkomen door een ruime hoeveelheid water te drinken. Uiteraard bestaan er veel individuele verschillen in hoe goed iemand alcohol kan verdragen. Vrouwen hebben over het algemeen minder ADH en minder vocht in hun lichaam dan mannen. Bij het drinken van dezelfde hoeveelheid zullen vrouwen daarom een hoger alcoholpromillage in hun bloed krijgen dan mannen.