Leukemie

Leukemie is een ernstige aandoening. Het behoort tot de groep van de bloedkankers. Dat wil zeggen dat er sprake is van een tumor die uitgaat van een bepaald type cellen in het bloed, namelijk de witte bloedcellen. In het beenmerg worden meerdere soorten cellen gemaakt. Een indeling is in rode bloedcellen (erythrocyten), witte bloedcellen (leukocyten) en bloedplaatjes (thrombocyten). De cellen doorlopen in het beenmerg meerdere rijpingsstadia, beginnend vanuit de stamcel naar de jonge blastcel tot een rijpe cel. De rijpe cel komt uiteindelijk in het bloed. Bij een acute myeloide leukemie (AML) nemen de cellen in het beenmerg fors in aantal toe door een ontsporing ergens in het rijpingstraject. Bij leukemie vermenigvuldigen de witte bloedcellen zich ongecontroleerd en in de verkeerde richting. Hierdoor verstoren zij de normale samenstelling van het bloed. Leukemie wordt ook wel bloedkanker genoemd, omdat het gaat om een kwaadaardige woekering van cellen, in dit geval bloedcellen. De ziekte begint in het beenmerg en andere bloedvormende organen, maar kan zich uitbreiden. Niet behandelen leidt tot een dodelijk storing in de samenstelling van het bloed, een ernstige bloeding of zware ontsteking. De aandoening kan op iedere leeftijd beginnen.

Er bestaat een onderscheid tussen een langzame (chronische leukmie) en een een sneller verlopende vorm (acute leukemie). Acute leukemie ontstaat snel, vooral bij kinderen, terwijl chronische leukemie zich langzaam ontwikkelt en soms betere vooruitzichten heeft. Maar de verschillende soorten kunnen op elke leeftijd en bij beide geslachten voorkomen. Als acute leukemie niet behandeld wordt, kan het binnen 1 of 2 jaar en vaak zelfs binnen een half jaar dodelijk zijn. Acute en chronische leukemie veroorzaken samen met andere soorten bloedkanker, beenmergkanker en lymfekanker 50% van alle sterfgevallen door kanker bij mensen onder de 30 jaar. De verschijnselen van de acute vormen van leukemie lijken op elkaar: pijn en vermoeidheid, vatbaarheid voor ontstekingen, bloedend tandvlees, keelpijn, opgezette klieren in de hals, lies en oksels, slechte eetlust, gewichtsverlies en zware bloedarmoede. Deze symptomen zijn vrij algemeen. Ze komen soms ook bij andere aandoeningen voor, zonder dat er sprake is van een ernstige ziekte. Het is belangrijk een arts te raadplegen als deze klachten al langere tijd bestaan. Hij kan dan bepalen of verder onderzoek noodzakelijk is. Bij chronische leukemie komt de vermoeidheid langzamer op. De milt vergroot geleidelijk tot deze zo groot is dat er een aanhoudende pijn linksboven in de buik ontstaat; verder kunnen geleidelijk gewichtsverlies, bloedneuzen, pijnlijke en langdurige erecties bij mannen; koorts en nachtelijk transpireren ontstaan.