Hoge bloeddruk

Wat is hoge bloeddruk?

Ongeveer 60 tot 80 keer per minuut trekt de hartspier samen, hierdoor wordt bloed continu door de bloedvaten gepompt. De bloeddruk is de kracht waarmee het bloed tegen de wanden van de bloedvaten drukt. Wanneer het hart samentrekt wordt de druk op de vaatwanden hoger. Dit wordt bovendruk of systolische bloeddruk genoemd. Tussen twee slagen ontspant de hartspier en neemt de druk weer af. Deze druk heet onderdruk of diastolische bloeddruk. 

Wanneer spreken we van hoge bloeddruk? 

De bloeddruk schommelt bij gezonde mensen in de loop van de dag. In de ochtend en 's avonds is de druk vaak lager dan 's middags. Door sport, beweging, praten en door emoties kan de bloeddruk tijdelijk stijgen. De meeste artsen zullen pas de diagnose van een te hoge bloeddruk (hypertensie) stellen wanneer er bij iemand op tenminste drie verschillende momenten een te hoge bloeddruk is gemeten. Als richtlijn voor hoge bloeddruk wordt genomen: een bovendruk hoger dan 140 mmHg en/of een onderdruk hoger dan 90 mmHg. Een uitzondering wordt gemaakt voor mensen van 60 jaar en ouder, die verder gezond zijn. Voor deze groep mag een bovengrens voor de bovendruk van 160 mmHg gehanteerd worden. 

Symptomen van hoge bloeddruk

Over het algemeen kun je niet 'voelen' dat je een te hoge bloeddruk hebt, en er zijn geen duidelijke verschijnselen. Alleen een extreem hoge bloeddruk, een zogenaamde hypertensieve crisis, gaat direct gepaard met hoofdpijn, kortademigheid, problemen met zien of duizeligheid. Ook al merk je er niets van, op de langere termijn is hoge bloeddruk wel degelijk schadelijk voor het lichaam. Vaak blijkt dat de hypertensie pas ontdekt wordt als de schade al is ontstaan. Een aanhoudende hoge bloeddruk moet niet genegeerd worden. Bij twijfel is het sterk aan te raden de bloeddruk te (laten) meten.

Oorzaken van hoge bloedruk 

Er kunnen duidelijke oorzaken zijn van een verhoogde bloeddruk, zoals een ziekte aan de bijnieren, een aangeboren nierafwijking, een nierontsteking, een vernauwing van de grote lichaamsslagader (aorta) of een vernauwing van een nierslagader. Dit is echter vrij zeldzaam; in 95% van de gevallen is de oorzaak niet precies bekend. Er zijn wel risicofactoren bekend die een rol kunnen spelen, zoals overgewicht, te zout eten, gebruik van alcohol en suiker, stress en erfelijke factoren. Ook diabetes (suikerziekte), nierziekten en zwangerschap kunnen de bloeddruk doen stijgen. Bij kinderen komt een verhoogde bloeddruk zelden voor. Op jonge en middelbare leeftijd hebben meer mannen dan vrouwen last van een te hoge bloeddruk. 

Gevolgen hoge bloeddruk 

Bij iemand met een hoge bloeddruk is de kracht op de vaatwanden groter dan normaal. Hierdoor kunnen op termijn de wanden van de bloedvaten beschadigd raken, een proces dat atherosclerose (aderverkalking) wordt genoemd. Atherosclerose begint vaak eerst in de kleinere vaatjes van het lichaam. Een voorbeeld hiervan is het fijn vertakte vaatstelsel in de zwellichamen van de penis; bij aantasting van deze bloedvaten kunnen bij mannen erectiestoornissen ontstaan. Als de vaten beschadigd raken en vernauwen wordt het moeilijker voor het hart om bloed door de vaten te pompen. Het hart krijgt dan meer te verduren, en dit kan gevolgen hebben voor het goed functioneren van het hart. Een verhoogde bloeddruk geeft op de langere termijn dan ook een verhoogde kans op hart- en vaatziekten, zoals een hartinfarct of een beroerte. Ook nierziekten en netvliesbeschadiging kunnen ontstaan door een hoge bloeddruk.

Wat is pulmonale hypertensie?

Een bijzondere vorm van hoge bloeddruk is pulmonale hypertensie (PH). Hierbij is de druk in de longslagader en een deel van je hart verhoogd. Het is een zeldzame, progressieve en ongeneeslijke ziekte die voornamelijk bij vrouwen voorkomt.

Lees hier wat je zelf kan doen aan een hoge bloeddruk en welke medicijnen er beschikbaar zijn.