Gezondheidsplein.nl

---

Wat is bloeddruk eigenlijk?
Ongeveer 60 tot 80 keer per minuut trekt de hartspier samen, hierdoor wordt bloed continu door de bloedvaten gepompt. De bloeddruk is de kracht waarmee het bloed tegen de wanden van de bloedvaten drukt. Wanneer het hart samentrekt wordt de druk op de vaatwanden hoger. Dit wordt bovendruk of systolische bloeddruk genoemd. Tussen twee slagen ontspant de hartspier en neemt de druk weer af. Deze druk heet onderdruk of diastolische bloeddruk.

Wanneer spreken we van hoge bloeddruk?
De bloeddruk schommelt bij gezonde mensen in de loop van de dag en afhankelijk van de situatie. In de ochtend en 's avonds is de druk vaak lager dan 's middags. Door sport, beweging, praten en door emoties kan de bloeddruk tijdelijk stijgen. De meeste artsen zullen pas de diagnose van een te hoge bloeddruk (hypertensie) stellen wanneer er bij iemand op tenminste zes verschillende momenten een te hoge bloeddruk is gemeten. Als richtlijn voor hoge bloeddruk wordt genomen: een bovendruk hoger dan 140 mmHg en/of een onderdruk hoger dan 90 mmHg. Een uitzondering wordt gemaakt voor mensen van 60 jaar en ouder, die verder gezond zijn. Voor deze groep mag een bovengrens voor de bovendruk van 160 mmHg gehanteerd worden.

Wat zijn oorzaken van hoge bloeddruk?
Er kunnen duidelijke oorzaken zijn van een verhoogde bloeddruk, zoals een ziekte aan de bijnieren, een aangeboren nierafwijking, een nierontsteking, een vernauwing van de grote lichaamsslagader (aorta) of een vernauwing van een nierslagader. Dit is echter vrij zeldzaam; in 95% van de gevallen is de oorzaak niet precies bekend.

Er zijn wel risicofactoren bekend die een rol kunnen spelen, zoals overgewicht, te zout eten, gebruik van alcohol en suiker, stress en erfelijke factoren. Ook diabetes (suikerziekte), nierziekten en zwangerschap kunnen de bloeddruk doen stijgen. Bij kinderen komt een verhoogde bloeddruk zelden voor. Op jonge en middelbare leeftijd hebben meer mannen dan vrouwen last van een te hoge bloeddruk.

Wat zijn de gevolgen van hoge bloeddruk?
Bij iemand met een hoge bloeddruk is de kracht op de vaatwanden groter dan normaal. Hierdoor kunnen op termijn de wanden van de bloedvaten beschadigd raken, een proces dat atherosclerose (aderverkalking) wordt genoemd.
Atherosclerose zal zich vaak als eerste openbaren in de kleinere vaatjes van het lichaam. Een voorbeeld hiervan is het fijnvertakte vaatstelsel in de zwellichamen van de penis; bij aantasting van deze bloedvaten kunnen bij mannen erectiestoornissen ontstaan.

Als de vaten beschadigd raken en vernauwen wordt het moeilijker voor het hart om bloed door de vaten te pompen. Het hart krijgt dan meer te verduren, en dit kan gevolgen hebben voor het goed functioneren van het hart. Een verhoogde bloeddruk geeft op de langere termijn dan ook een verhoogde kans op hart- en vaatziekten, zoals een hartinfarct of een beroerte. Ook nierziekten en netvliesbeschadiging kunnen ontstaan door een hoge bloeddruk.

Wist je dat? Diabetespatiënten lopen door hun ziekte meer risico op een hoge bloeddruk. Met een goede leefstijl en de juiste medicijnen kan de kans op dit soort complicaties zo klein mogelijk gehouden worden. Lees meer over medicijnen voor diabetes type 2>>>

Wat kan ik doen om een hoge bloeddruk te verlagen?
Wie hypertensie heeft doet er verstandig aan zijn of haar dieet- en leefgewoonten aan te passen. Denk hierbij aan de volgende punten:

• eet niet te veel zout (chips, drop, soepen uit blik e.d.);
  
• eet voldoende groente en fruit;
  
• neem voldoende beweging;
  
• zorg voor voldoende ontspanning en rust;
  
• probeer gewicht kwijt te raken als je te zwaar bent;
  
• volg een cholesterolverlagend dieet als je cholesterol hoog is;
  
• rook niet;
  
• zorg voor voldoende nachtrust.
  

Wist je dat? Omega-3 vetzuren zijn goed voor onder andere hart en bloedvaten en de verlaging van bloedvetten. Deze essentiele vetzuren zijn te vinden in met name vis(olie). Lees meer over hoogwaardige visolie in het dossier Hoogwaardige visolie>>

Een bijzondere vorm van hoge bloeddruk is pulmonale hypertensie (PH). Hierbij is de druk in de longslagader en een deel van het hart verhoogd. Het is een zeldzame, progressieve en ongeneeslijke ziekte die voornamelijk bij vrouwen voorkomt.

Bloed is de spiegel van de gezondheid. Klachten uiten zich niet altijd in een vroeg stadium van een aandoening.. Een preventief bloedonderzoek kan er voor zorgen dat aandoeningen vroegtijdig aan het licht komen. Uitvoerige informatie over bloedonderzoek vind je hier >>.

Hoe merk ik of ik een hoge bloeddruk heb?
Over het algemeen kun je niet 'voelen' dat je een te hoge bloeddruk hebt, en er zijn geen duidelijke verschijnselen. Alleen een extreem hoge bloeddruk gaat direct gepaard met hoofdpijn, kortademigheid, problemen met zien of duizeligheid. Ook al merk je er niets van, op de langere termijn is hoge bloeddruk wel degelijk schadelijk voor het lichaam. Vaak blijkt dat de hypertensie pas ontdekt wordt als de schade al is ontstaan. Een aanhoudende hoge bloeddruk moet niet genegeerd worden. Bij twijfel is het sterk aan te raden de bloeddruk te (laten) meten.

Voor diabetespatiënten is het van essentieel belang dat ze regelmatig de bloedglucose in hun bloed controleren. De glucosewaarde schommelt namelijk onder andere door je voeding. Lees alles over de diabetes, bloedglucosemeters en voeding in de nieuwe dossiers. Meer informatie vind je in de dossiers: Diabetes - nieuwe bloedglucosemeters Diabetes en voeding

Goedgekeurd door: W. Stenvers, huisarts