Gezondheidsplein.nl

'Hyper' betekent hoog, en 'ventilatie' slaat op de ademhaling. Hyperventilatie betekent dus letterlijk verhoogde ademhaling. Bij hyperventilatie adem je sneller en dieper dan normaal. De ademfrequentie is meestal hoger dan 20 keer per minuut. Hierdoor verdwijnt een te grote hoeveelheid kooldioxide uit het bloed en krijgt men teveel zuurstof binnen. Dit geeft een aantal klachten.
Het komt regelmatig voor dat iemand de eerste hulp binnenkomt, omdat hij of zij dacht een hartinfarct te hebben. Bij nader inzien bleek er sprake van hyperventilatie te zijn.

Jaren geleden erkenden sommige artsen het bestaan van hyperventilatie nog niet. Tegenwoordig bestaat het gevaar dat het tegenovergestelde gebeurt; iemand die een ernstige aandoening aanziet voor de veel onschuldiger hyperventilatie, met alle gevolgen van dien.
Hyperventilatie kan zich voordoen in aanvallen, vaak door spanningen veroorzaakt. Het kan ook optreden op grote hoogten, door zware inspanning, door paniek, lichamelijk letsel of door vergiftiging (zoals bij een overdosis aspirine). Acute aanvallen zijn vaak reacties op emotioneel of lichamelijk letsel. Chronische hyperventilatie bestaat ook: het lichaam staat dan steeds onder spanning. Vaak komt dit door een combinatie van vermoeidheid en te grote opwinding (te weinig slaap en veel stress). Maar de oorzaak zou ook in organische problemen in de hersenen of longen kunnen liggen. Hyperventilatie kan ook door suikerziekte of een nieraandoening ontstaan.

De symptomen verschillen per persoon. Acute hyperventilatie kan heel beangstigend zijn: men heeft het gevoel niet genoeg lucht te krijgen. Daarbij kan men duizelig (flauwvallen zelfs) of misselijk worden en pijn krijgen op de borst of in de buik. De spieren van de onderarmen en kuiten verkrampen en veroorzaken onvrijwillig buigen en strekken van de polsen en enkels. De handen en de mond beginnen hevig te tintelen. Zeker iemand die niet begrijpt wat er gebeurt, kan in paniek raken waardoor de ademhaling nog ongecontroleerder wordt en de aanval toeneemt: een vicieuze cirkel.

Bij chronische hyperventilatie kunnen dezelfde symptomen in minder hevige mate optreden. Het naar adem happen doet zich hier niet voor. Iemand die vaker acute hyperventilatie heeft gehad, kan rustiger reageren en proberen de ademhaling onder controle te krijgen. Diep en langzaam in- en uitademen is belangrijk. Begin daarbij met het diep uitademen, en dan het diep inademen. Ook een papieren zak voor de mond houden om in te ademen, kan helpen. Een opgerolde krant of tijdschrift is wellicht minder benauwend om doorheen te ademen.

Gezondheidsplein