Het nefrotisch syndroom is een stoornis waarbij de nieren het bloed niet goed filteren, waardoor er te veel eiwitten in de urine terecht komen. Normaal gesproken stroomt er constant bloed door de nieren en worden daar de afvalstoffen (zoals zouten) en overtollig water uitgefilterd. Het schoongezeefde bloed stroomt weer het lichaam in en alles wat eruit gefilterd is gaat naar de blaas om vervolgens als urine te worden uitgeplast. Bij het nefrotisch syndroom gaat er iets niet goed bij het filteren: de filter is als het ware lek en er stromen ook eiwitten door die in het bloed hadden moeten blijven. Deze eiwitten komen in de urine terecht. Te veel eiwit in de urine heet proteïnurie en betekent dat het gaat om meer dan 3-5 gram eiwit per liter.
Het eerste verschijnsel bij een nefrotisch syndroom is vochtophoping op verschillende plaatsen in het lichaam. Bij volwassenen bevindt het vocht zich vooral in de benen en voeten, kinderen hebben meer last van gezwollen oogleden en een dikke buik.
Het nefrotisch syndroom komt vooral voor bij kinderen tot twaalf jaar. De oorzaak is bij hen vaak onbekend. Als oudere patiënten die dit syndroom krijgen is er meestal wel een duidelijke oorzaak te vinden, bijvoorbeeld een hoge bloeddruk, suikerziekte (diabetes) of een onsteking. Ook giftige stoffen zoals cytostatica kunnen de oorzaak zijn; dit zijn medicijnen die bij de behandeling van kanker worden gebruikt.
De behandeling bestaat uit medicijnen (prednison). Vroeger werd een eiwitrijk dieet voorgeschreven om de tekorten aan te vullen, inmiddels is bekend dat dat niet zinvol is. Een dieet blijkt meestal weinig effect te hebben, maar het is eerder aan te bevelen om minder eiwit te nemen dan meer (en minder (verzadigd) vet).
Goedgekeurd door: B. van den Berg, arts